Home · Blog · AI-geletterdheid

Wat betekent 'AI-geletterdheid' uit artikel 4 voor een klein kantoor?

26 augustus 2026 · leestijd ongeveer 5 minuten

Sinds 2 augustus 2026 wordt artikel 4 van de Europese verordening over artificiële intelligentie actief gehandhaafd. De tekst is kort, maar de vraag die eronder zit is voor een klein kantoor heel concreet: weten uw mensen genoeg van de AI die ze gebruiken, en kunt u dat laten zien?

Wat de wet letterlijk vraagt

Artikel 4 verplicht wie AI inzet om te zorgen voor een voldoende niveau van AI-geletterdheid bij de mensen die er namens hem mee werken. Het gaat niet om een diploma en niet om een certificaat. Het gaat om kennis die past bij wat u doet: begrijpen wat een tool wel en niet kan, waar de risico's zitten, en wanneer een mens moet nakijken.

Belangrijk: de wet verbiedt AI niet. Ze vraagt geen dure software en geen externe audit. Ze vraagt aantoonbaarheid — dat u kunt tonen welke afspraken gelden en welke kennis er is.

De valkuil van 'wij zijn compliant'

Er bestaat geen certificaat dat dit voor u afkoopt, en niemand kan u beloven dat u na één dag "in orde" bent. Wie dat wél belooft, verkoopt u een papiertje in plaats van een afspraak. Het is een inspanningsverplichting: u toont dat u er redelijkerwijs voor gezorgd hebt.

Waarom juist kleine kantoren dit voelen

Uit de cijfers van Statbel (meting 2025) blijkt: 28,8% van de ondernemingen met 10 tot 49 medewerkers gebruikt AI, tegen 76,4% bij de grote. Hoe kleiner het bedrijf, hoe minder er formeel geregeld is. En bij bijna de helft van de bedrijven die AI gebruiken komt het initiatief van individuele medewerkers, niet van de directie.

Dat is precies het risico voor een klein kantoor: er wordt AI gebruikt — een medewerker die ChatGPT openzet, een assistent in het boekhoud- of dossierpakket — zonder dat iemand overzicht heeft over wat er gebruikt wordt en waar klantgegevens terechtkomen.

Wat 'aantoonbaar' concreet betekent

U hoeft geen juridisch dossier op te bouwen. Aantoonbaarheid begint bij drie eenvoudige dingen die op papier staan:

Een lijst van welke AI-tools er bij u gebruikt worden, en waarvoor.
Een afspraak over wat wel en niet mag — vooral: welke gegevens er niet in mogen, en wie de laatste blik werpt vóór iets naar buiten gaat.
Een moment waarop de mensen die ermee werken dit hebben doorgenomen — met een bewijs van deelname.

Voor een gereguleerd beroep sluit dit bovendien aan bij uw permanente vorming: 20 uur per jaar voor accountants (ITAA), 10 uur per kolom voor vastgoedmakelaars (BIV), 15 uur voor verzekeringstussenpersonen, en bij advocaten minstens één punt deontologie per jaar (OVB) — zodra de opleiding door het instituut erkend is.

Wat u vandaag al kunt doen

Vraag intern na welke AI-tools er werkelijk gebruikt worden. Niet om ze te verbieden — om ze te kennen.
Spreek één regel af: welke klantgegevens gaan nooit in een AI-tool.
Leg vast wie nakijkt vóór een door AI opgestelde tekst of berekening de deur uit gaat.

Benieuwd waar uw kantoor staat?

Tien korte vragen over uw eigen kantoor, ongeveer vijf minuten. U krijgt uw eigen antwoorden terug — geen score, geen verkooppraat, geen cookies.

Begin met tien vragen →

Of lees eerst wat de dag inhoudt: de Directiedag.

Bronnen: EU-verordening 2024/1689 (AI Act), artikel 4; Statbel, enquête ICT-gebruik bij ondernemingen, meting 2025; vormingsnormen van ITAA, BIV, FSMA en OVB. Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.